Washington, D.C.

Washington, D.C., ili nama poznat samo kao Vašington, je jedan od najvećih političkih i vojnih centara na svetu. Kao glavni grad Severne Amerike, koja je sačinjena od pedeset saveznih država, ima pojačane zakone i stroža pravila nego ostatak država. To deluje sasvim nelogično, međutim, ako malo razmislimo videćemo i razlog zašto je u stvari to ne samo logično već i jeste tako. Vašington je takozvani “centar sveta”, pogotovo jer se Amerika smatra jedno od vodećih svetskih sila. Sa tom “titulom” dolaze i određene obaveze, Da je grad uvek u savršenom redu, a da bi to tako i bilo postavljeni su zakovi koji se mnogo strože kontrolišu nego u ostalim državama.

Vašington, Okrug Kolumbija je glavni grad Sjedinjenih Američkih Država. Dobio je ime po Džordžu Vašingtonu, vrhovnom komandantu američke vojske u Američkoj revoluciji i prvom predsedniku SAD.

U Vašingtonu su sedišta sve tri grane američke savezne vlasti (izvršne, zakonodavne i sudske), kao i sedišta većine saveznih službi. Vašington je i sedište Svetske banke, Međunarodnog monetarnog fonda i Organizacije američkih država, kao i mnogih drugih međunarodnih i nacionalnih ustanova. Vašington takođe ima brojne američke spomenike, muzeje i sportske klubove, pa je jedno od glavnih turističkih odredišta u SAD. Osim toga, glavno gradsko šetalište se često koristi za masovne političke demonstracije.

U SAD se grad službeno zove Washington, D.C.. Skraćenica D.C. znači District of Columbia (Okrug Kolumbija), jer je grad smešten u posebnom saveznom okrugu kojim upravlja gradska uprava, pa se u praksi grad i okrug poklapaju.

Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 599.657 stanovnika. Ako se uzme u obzir „metropolitansko područje“ Vašingtona, koje osim okruga uključuje delove Merilenda, Virdžinije i Zapadne Virdžinije, onda ima više od 4,7 miliona stanovnika.

Osnivanje

Zakon o rezidenciji donet 16. jula 1790. je odredio da se novi stalni glavni grad nalazi na reci Potomak, a da tačnu lokaciju odabere predsednik Džordž Vašington. Kao što je određeno Ustavom SAD, početni oblik federalnog okruga je bio kvadrat sa stranicama dugačkim 10 milja, u ukupnom iznosu od 100 kvadratnih milja (260 km²). Tokom 1791-92, Endju Elikot i nekoliko pomoćnika, među kojima je bio i Bendžamin Baneker, su odredili granice okruga sa Merilendom i Virdžinijom, postavljakići granično kamenje na razdaljini od jedne milje, a mnogi od tih kamenova i dalje stoje.[8] Novi „federalni grad“ je zatim izgrađen na severnoj obali Potomaka, istočno od već osnovanog naselja Džordžtaunu. Dana 9. septembra 1791. grad je dobio ime po Džordžu Vašingtonu, a okrug je nazvan teritorija Kolumbija, pošto je Kolumbija bilo poetsko ime Sjedinjenih Američkih Država u to vreme. Američki kongres je održalo prvu sednicu u Vašingtonu 17. novembra 1800.

Organski zakon iz 1801. je zvanično organizovao Okrug Kolumbiju i stavio celu federalnu teritoriju, uključujući i gradove u Vašington, Džordžtaun i Aleksandriju, pod isključivu kontrolu Kongresa. Dalje, vanurbana teritorija u okrugu bio organizovana u dva okruga: okrug Vašington istočno od Potomaka i okrug Aleksandriju zapadno. Nakon ovog zakona, žitelji okrugu se više nisu smatrali stanovnicima Merilenda i Virdžinije, čime je okončana njihova zastupljenost u Kongresu.

Geografija

Površina Vašingtona je 177 km², od čega je 159 km² kopna i 18 km² (10,16%) vodenih površina. Nekad je imao površinu 260 km² ali zbog procesa vraćanja zemljišta južni deo Vašingtona je 1846. vraćen Komonveltu Virdžinije. Trenutno se sastoji samo od teritorije koju mu je ustupio Merilend. Vašington je stoga okružen Merilendom na jugoistoku, severoistoku i severozapadu, te Virdžinijom na jugozapadu. Okrugom teku tri reke: Potomak sa pritokama Anakostijom i Rok Krikom. Tiber, vodotok koji je prolazio kroz park Nešnl Mol, je u potpunosti okružen podzemnim tokom još od 1870ih.

Nasuprot urbanoj legendi, Vašington nije izgrađen na iskrčenom zamljištu na čijem mestu je nekad bila močvara. Dok vlažna područja pokrivaju oblasti duž dvaju reka i prirodnih potoka, većina teritorije okruga se sastoji od poljoprivrednog zemljišta i brda. Najviša prirodna tačka u Vašintonu je Point Rino (125 m nadmorske visine), koja se nalazi u parku Fort Rino u predgrađu Tenlitaun. Najniža tačka je reka Potomak koja se nalazi na nivou mora. Geografski centar Vašingtona se nalazi na uglu 4. ulice i L Streets NW.

Oko 19,4% Vašingtona su travnjaci. Visoki procenat parkova u okrugu doprinosi pokrivenosti stabla baldahinom 35%, 2010. godine. Američki nacionalni servis za parkove upravlja većinom prirodnih staništa u Vašingtonu uključujući Rok Krik, Česapik i Ohajo Kanal Nacionalni Istorijski Park, Nešnl Mol, ostrvo Teodor Ruzvelt, Konstitjušn Gardens, Meridian Hil Park i Anakostiju Park. Jedino značajno prirodno stanište kojim ne upravlja Američki nacionalni servis za parkove je Američki Nacionalni botanički vrt, kojim upravlja Američko odeljenje za agrikulturu. Vodopadi reke Potomak se nalaze uzvodno (severozapadno) od Vašingtona. Tokom 19. veka, Česapik i Ohajo Kanal – koji počinje u Džordžtaunu, je korišćen za zaobilaženje vodopada.

Geografski pejzaž

Vašington je „novi grad“, odnosno planski građen grad. Nacrt za grad Vašington je najvećim delom delo Pjera Šarla Lanfana, arhitekte, inženjera, i gradskog planera francuskog porekla, koji je prvi put pristigao u američke kolonije kao vojni inženjer za markiza Lafajeta tokom Američkog rata za nezavisnost. Džordž Vašington je 1791. godine zadužio Lanfana da sačini plan budućeg glavnog grada. Lanfanov plan je bio modelovan u baroknom stilu i uključivao je široke avenije koje se zrakasto protežu iz pravougaonika i krugova, ostavljajući velikodušnog prostora za otvorene površine i pejzažno uređivanje. Marta 1972, Vašington je otpustio Lanfana zbog njegovog insistiranja na mikroupravljanju planiranjem grada, što je ishodovalo sukobima sa tri komesara koje je Vašington postavio da nadgledaju izgradnju grada. Endru Elikot, koji je do tada radio sa Lanfanom na pregledanju grada, je tada postavljen da završi planove. Iako je Elikot učinio izmene u izvornim planovima, uključujući i neke izmene u mreži ulica, ukupan dizajn grada se i danas pripisuje Lanfanu. Grad Vašington omeđavaju na severu ulica koja se danas zove Avenija Florida, Rok krik na zapadu, i reka Anakostija na istoku.

Kako se približavao početak 20. veka, Lanfanova vizija glavnog grada sa otvorenim parkovima i monumentalnim nacionalnim spomenicima postala je zamućena neuglednim naseljima i nasumično postavljenim zgradama, uključujući i železničku stanicu na Nacionalnom molu. Kongres je 1900. godine oformio Zajedničku komisiju, koju je vodio senator Džejms Mekmilan, sa zadatkom ulepšavanja ceremonijalnog jezgra Vašingtona. Plan, koji je postao poznat kao Mekmilanov plan, je završen 1901. On je uključivao ponovno pejzažno oblikovanje placa Kongresa i Mola, izgradnju novih saveznih zgrada i spomenika, uklanjanje neuglednih naselja, i uspostavljanje novog gradskog sistema parkova. Arhitekte koje je zaposlila komisija su zadržali izvorni tlocrt grada, i njihov rad se smatra velikim završetkom Lanfanovog nameravanog dizajna.

Vašington je podeljen u četiri kvadranta.
Nakon izgradnje dvanaestospratne stambene zgrade „Kairo“ 1899, Kongres je usvojio Zakon o visini zgrada, koji je propisao da nijedna zgrada ne može biti viša od Kapitola. Zakon je izmenjen 1910. tako da je visina zgrada ograničena do širine ulice na koju izlazi plus 20 stopa (6,1 m). Silueta Vašingtona je i danas niska i široka, u skladu sa željama Tomasa Džefersona da učini Vašington „američkim Parizom“ sa „niskim i podesnim“ zgradama na „laganim ulicama punim vazduha“. U ishodu, Vašingtonov spomenik ostaje najviša građevina u Okrugu Kolumbija. Međutim, visinsko ograničenje u Vašingtonu je napadano kao osnovni razlog zašto grad ima ograničenu ponudu pristupačnih stanova i saobraćajne probleme kao rezultat eksurbanizacije. Kako bi izbegle visinsko ograničenje okruga, visoke zgrade nadomak centra se često grade na drugoj obali reke Potomak u Roslinu (Virdžinija).

krug je podeljen u četiri kvadranta nejednake površine: severozapadni (NW), severoistočni (NE), jugoistočni (SE) i jugozapadni (SW). Koordinatne ose koje dele kvadrante polaze iz Kapitola SAD. Sva imena uca uključuju i skraćenicu kvadranta kako bi ukazali na položaj. U najvećem delu grada, ulice su postavljene u pravougaonoj mreži, pri čemu su ulice koje se prostiru pravcem istok-zapad imenovanlie slovima (na primer, C Street SW) a one koje se pružaju pravcem sever-jug rednim brojevima (na primer, 4th Street NW). Avenije koje se zrakasto pružaju iz kružnih raskrsnica su mahom nazvane po saveznim državama; ovako je predstavljeno svih 50 država, kao i Portoriko i sam okrug. Neke ulice u Vašingtonu su posebno poznate, kao na primer Pensilvanija avenija, koja povezuje Belu kuću sa Kapitolom SAD, i K ulica, u kojoj su kancelarije mnogih lobističkih grupa. U Vašingtonu se nalazi 173 strane ambasade, od kojih se 57 nalaze na delu Masačusets avenije koji je poznat kao „Red ambasada“.

Kultura

Nacionalni mol je veliki, otvoren park u centru Vašingtona između Linkolnovog memorijala i Kapitol. Zbog svoje važnosti, park je često lokacija političkih protesta, koncerata, festivala, kao i predsedničkih inauguracija. Spomenik Vašingtonu i Džefersononov kamen se nalaze blizu centra parka, južno od Bele kuće. Takođe, u parku se nalaze Spomenik Drugom svetskom ratu na istočnom kraju Odražavajućeg bazena Linkolnovog memorijala, Spomenik veteranima Korejskog rata i Spomenik vijetnamskim veteranima.

Južno od parka duž Plimskog bazena nalazi se Staza trešanja, redovi trešanja koje je poklonio narod Japana. Spomenik Frenklinu Delano Ruzveltu, Spomenik Džordžu Mejsonu, Džefersononov spomenik, Spomenik Martinu Luteru Kingu i Ratni spomenik okruga Kolumbije se nalaze oko Plimskog bazena.

Nacionalni arhiv čuva hiljade dokumenata važnih za američku istoriju, uključujući Deklaraciju nezavisnosti, Ustav Sjedinjenih Američkih Država, kao i Povelju o pravima. Smeštena u tri zgrade na Kapitol Hilu, Kongresna biblioteka je najveća biblioteka na svet sa kolekcijom od preko 147 miliona knjiga, rukopisa, kao i drugih materijala. Zgrada Vrhovnog Suda Sjedinjenenih Država je završena 1935, a pre toga sud je održavao zasedanja u Staroj dvorani Senata u Kapitolu.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s